Belg en Provence

Sfeervolle binnentuin met vormsnoei.

De Mediterrane levensstijl is mode, zelfs trendy geworden. Icoon van dit succes is zonder twijfel de olijfboom. Met zijn schoonheid, het ganse jaar rond, staat hij symbool voor alles wat natuurlijk en gezond is. Zijn olie wordt ondertussen in zowat alles gebruikt en de productie van olijfolie kan de vraag niet volgen. Andere signalen van groeiende populariteit van de zuiderse levensstijl is het stijgende verbruik van zongedroogde tomaten en pijnboompitten.

Ook de instroom van emigranten uit het noorden is opvallend en het toerisme groeit nog elk jaar. Meer dan 40% van de Belgen gaat minstens eenmaal per jaar op vakantie in Frankrijk waarbij de Provence de meest bezochte regio is. Onthaasten, genieten van gezin en omgeving en dromen van een eigen chambre d’hôtes. Het zijn bijna clichés geworden. Een minder bewuste maar minstens zo belangrijke reden om naar het zuiden te komen, is de wens om meer buiten te kunnen leven. En nergens geniet je meer dan in je eigen tuin.

Oude tradities als kleine stenen muurtjes en fonteinen worden harmonisch verwerkt. In een historisch belangrijk gebied als de Luberon hoort het ook zo. Zij zijn overblijfselen en tekenen van een vorig gebruik van het landschap en maken deel uit van de geest van de plek. Een natuurlijke bron de vrije loop laten en het water recupereren voor de natuurlijke bevloeiing van de tuin verrijkt de omgeving op een natuurlijke manier. Waar deze elementen niet aanwezig zijn, komt het scheppende talent van de tuinontwerper boven.

Ontwerpschetsen voor een poolhouse met oude elementen. Klik om te vergroten.

Samenwerken met lokale ambachtsmensen om de subtiel aangebrachte niveauverschillen in de tuin af te zoomen met murettes of halfhoge muurtjes in gestapelde natuursteen is een goed idee. Zij kennen de juiste verhoudingen. Rond een nieuw aangelegd zwembad hoort een ‘plage’ of terras, eventueel in tropisch hardhout of met kleine keien. Er is geen overvloed aan keuze, integendeel want eenvoud siert in de Provence, maar afhankelijk van de situatie kan het ene materiaal interessanter zijn dan het ander. Een goed advies is hier zeer belangrijk en kan je voor een onaangename verrassingen behoeden.

In het tuinplan kunnen ook kleine bijgebouwen of overspanningen als carports en schaduwterrassen worden opgenomen. De Franse wetgeving is hier zeer streng in, juist omwille van de bescherming van het landschap en zijn historische waarde van de oude elementen. Zonder administratieve voorbereiding of de noodzakelijke ‘permis de construire’ kan je project onnodig tijdverlies oplopen.

Ontwerpschets voor het deel van de tuin rond het zwembad. Klik om te vergroten.

Van bosrijke percelen, over land art tot minimalistisch getrimde grasperken. De ene wil graag een natuurlijke, misschien zelfs wilde tuin, die aansluit bij het omringende landschap. De ander ontwerpt de groene zone rond het huis als etalage voor zijn gasten in de zomer. “To create with your hands, you also need your head.” zei F. Dubost. Het lijkt eenvoudig maar je moet in de Provençe rekening weten te houden met het klimaat en zijn eigenheden. Temperatuursverschillen tussen dag en nacht kunnen groot zijn en de mistral is ongenadig voor sommige planten- en boomsoorten.

Niet alles verdraagt de verzengende warmte in de zomer en als het automatisch beregeningssysteem niet goed is aangebracht gaat die ook niet veel van je plantjes redden. Dat het kan sneeuwen in de Luberon maakten we nog mee in januari 2009 toen er 20cm sneeuw lag.

Hedendaagse provençaalse tuin.

Hopelijk waren je lauriers (vraag nooit zomaar oleander bij de pepinière in het zuiden) goed ingepakt. In een goed ontwerp wordt rekening gehouden met klimatologische gegevens en belangrijke omgevingsfactoren. Sta er even bij stil: Waarom staan er niet overal dezelfde druivensoorten? Waarom groeit er op die ene helling een tafeldruif en op de andere ertegenover een olijfgaard?

In de Luberon bestaan verschillende microklimaten en dat kan je als tuinman maar best als ervaring meedragen.

Tuinen in de Luberon zijn vaak groot. Je mag gerust stellen dat het gemiddelde boven de hectare zit. Een ontwerp in functie van het onderhoud staat buiten twijfel voor wie tijdens zijn vakanties in het zuiden nog wat anders wil doen dan alleen maar in de tuin werken. Of, iedereen beslist het voor zichzelf, niet de ganse dag naar een tuinman op een zitmaaier wil zitten kijken vanop de rand van zijn anders rustgevende zwembad.

Een volkstuintje in Montjustin met zicht op de Alpen.

Het was ooit anders maar nu gonst het sinds een jaar of tien van de tuinactiviteiten in de Provence. In deze streek heeft werken in veld en tuin altijd deel uitgemaakt van het leven. Het ganse jaar rond. Het is in hoofdzaak een agrarisch gebied en wie hier zijn vakanties doorbrengt zal zich zeker het drukke tractorverkeer herinneren. Er zijn nog heel wat wijnboeren actief en ook olijfgaarden strekken zich uit van Les Alpilles tot aan Gordes en Bonnieux. Maar sinds de komst van buitenlandse investeerders wordt er ook hard gewerkt rondom de statige bastides en boerderijen in natuursteen. Dat een tuin ontwerpen en onderhouden in de Luberon iets anders is dan elders in Europa mag wel duidelijk zijn. Dit gebied, ruwweg gesitueerd tussen de Mont Ventoux in het noorden en de Petit en Grand Luberon in het zuiden, is uitgeroepen tot Unesco Werelderfgoed voor de biosfeer. Een gebied met de zuiverste lucht van Europa!

Potentiële kopers van een vakantiewoning in de Provence denken bij aanvang van hun zoektocht steeds vaker meteen ook aan de mogelijkheid om hun eigendom in het zuiden in de vakantieverhuur aan te bieden. Nog niet zo gek, Zuid Frankrijk blijft de meest populaire vakantiebestemming voor de Belgen en velen hebben de formule zelf al eens uitgeprobeerd.

De plezieraankoop wordt een belegging. Een investering in vaste waarde waar de eigenaar bij tijd zelf genoegen aan beleeft maar even zo goed een rendement uit verwacht. Kosten voor onderhoud en de taxen (foncière en habitation) worden er doorgaans mee gedekt.

Janssens Immobilier in Bonnieux is reeds meer dan 12 jaar vastgoedmakelaar in de Luberon en heeft zo, bijna gelijktijdig met de verkoopactiviteit, een succesvolle onderneming in de vakantieverhuur opgestart. Made in Provence heeft zo’n 150 adressen in portefeuille in de Provence.

Voor wie aan verhuren denkt, kunnen we hier al een aantal tips geven waar je zeker moet aan denken vooraleer een keuze te maken:

• het verhuurpotentieel van een huis met drie tegenover vier slaapkamers is wezenlijk anders. Gezinnen die samen op vakantie gaan en de kosten delen zullen doorgaans voor vier of meer slaapkamers gaan. Dat vertaalt zich in de huurprijs.- huizen met twee tot drie slaapkamers verhuren zich gemakkelijker buiten het seizoen.
• een grote tuin of hectaren domein klinken mooi in de beschrijving maar bedenk dat het onderhoud tijd en geld vraagt. Vooral bij verhuur in de tussenseizoenen zorgt dit al eens voor praktische bezwaren.
• verblijven op het platteland is uniek. Maak in de beschrijving echter duidelijk dat het bewerken van omliggende wijngaarden door de boer voor extra charme kan zorgen in de vroege ochtenduren.
• het onthaal en vertrek van de gasten is bijzonder belangrijk. Als je er niet altijd zelf kan zijn, kijk dan uit naar een vertrouwenspersoon die het huis als zijn broekzak kent. Bij eventuele calamiteiten kan hij/zij bijspringen. Vaak is dit de poetsvrouw of klusjesman.
• het zwembad mag niet ontbreken. Voor velen is dit pas echt vakantie, zelfs voor gasten die niet zwemmen. Zorg dat het zwembad minstens een maal per week wordt nagekeken.
• zorg voor een gastenboek waarin je tips en informatie verzamelt. Ook enkele richtlijnen, ivm. de veiligheid bijvoorbeeld, worden op prijs gesteld. Noodnummers, de dichtsbijzijnde dokter en apotheker zijn eveneens nuttig.

Bij een recente renovatie was er een ruime dorpel nodig om een niveauverschil tussen huis en terras te overbruggen. De oude deurlijsten waren ook opgetrokken in de typische witte steen uit de streek, pierre d’estaillade, een compacte steensoort met fijne korrel. De steen is vrij zacht en laat zich gemakkelijk bewerken maar vereist het inzicht van een tailleur de pierre, of steenkapper, om het naadloos te integreren in het geheel.

Met diamantschijven worden hoeken en verstekken voorbereid. Met hamer en beitel, burijnen en schraapijzers op houtblokjes gemonteerd worden waterkeringsrandjes en een licht afwaterende helling gesculpteerd. Alles uit 1 stuk steen zonder plakwerk! Nog wat polierwerk en de steen wordt op zijn plaats gehesen. Gezien de dorpel nieuw en wit geschuurd is en de deurlijst oud en door de tijd gepatineerd zijn, is er een groot kleurverschil. Met een oplossing van pigment uit de okergroeve van Roussillon wast de steenkapper het oppervlak in. De eerste dagen heeft de steen een wat paarse tint die geleidelijk aan wegtrekt. De dosering is belangrijk want zij maakt dat de kleur uiteindelijk die van de deurlijst moet benaderen.

Het resultaat heeft net dat ietsje meer dan een gewoon rechthoekig blok en draagt de signatuur van een fijn vakman. Een plezier om er elke dag even op halt te houden.

Een mooi voorbeeld van een renovatieproject waarin alle elementen van de Provençaalse architectuur verzameld zijn, is de oude gendarmerie van Bonnieux. Ze dateert uit de 17de eeuw en werd met respect voor de lokale bouwtradities in ere hersteld. De oude stenen trap, de tomettes op de vloer, het Provençaals plafond met houten latten en gips, de leuning in smeedwerk, overal is de hand van de ambachtsman in terug te vinden. Tot en met de luikjes en de crepi op de buitengevel.

In het historisch gebouw zijn nu 7 appartementen ondergebracht die te huur zijn. Elk appartement heeft zijn eigen balkon. Een groot gedeeld terras met zicht op de Luberon, een zwembad en kleine tuin maken het verblijf in dit gerestaureerd pand al tot een beleving op zich. Ideaal voor wie ter plaatse wil blijven en het gemak en het kader van een dorp als Bonnieux tot een vakantiebestemming wil maken.

En zoals steeds bij elk geslaagd project zit het succes ervan in de details. Let op het matte verfwerk rond de deuren en de ‘chapeau de gendarme’ in het pleisterwerk boven de deur van het gelijkvloerse appartement.

website: http://www.bastidemarechaldenier.com